Tổ yến – Nguồn dược liệu bổ dưỡng quý hiếm

Chim yến hàng (Aerodramus fuciphagus) là loài chim phân bố ở vùng Đông Nam Á, trong đó phân loài Aerodramus fuciphagus germani đặc hữu phân bố chủ yếu tại các tỉnh duyên hải miền Trung và miền Nam Việt Nam. Đây là phân loài cho tổ chim yến có chất lượng cao hàng đầu thế giới.

Tổ yến được tìm thấy ở các khu vực có địa hình hiểm trở như vách đá, hang động ven biển – những nơi có chim yến sinh sống. Món ăn bổ dưỡng này được khai thác chủ yếu từ tổ của hai loài chim yến là yến hàng và yến đen. Chúng được tìm thấy tại nhiều quốc gia Đông Á như Nhật Bản, Triều Tiên, Trung Quốc, Việt Nam, Malaysia, Indonesia, Thái Lan và một số quốc gia khác.

Riêng Tổ yến Việt Nam được tìm thấy ở một số hòn đảo của một số tỉnh Nam Trung Bộ như tỉnh Khánh Hòa, Phú Yên… Chúng thường nằm trên các vách đá cao thuộc những hòn đảo lớn nhỏ, chính vì vậy mà quá trình khai thác tổ yến hết sức nguy hiểm, tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Tổ yến là hợp chất bao gồm 2 yếu tố chính: glyco và protein. Phần glyco bao gồm 7 loại, cơ thể dễ hấp thụ. Phần protein có chứa nhiều acid amin không thay thế, mà cơ thể con người không tổng hợp được.

Tổ yến góp phần tăng cường khả năng hoạt động thể lực và phản xạ thần kinh, bổ đối với hệ huyết học, làm tăng số lượng hồng cầu, huyết sắc tố, giảm thời gian đông máu, tăng cường các kích thích sinh trưởng cho các tế bào, phục hồi các tế bào bị thương tổn, chống lão hóa, bảo vệ da, giúp làn da sáng mịn.

Tổ yến có tác dụng bổ dưỡng cao, làm cường tráng, dai sức, kích thích tiêu hóa, giúp an thần, gây ngủ, cầm máu, chữa được bệnh ho, thổ huyết, kiết lỵ. Đây là vị thuốc bổ rất tốt cho người ốm yếu, cao tuổi, sản phụ băng huyết, trẻ em suy dinh dưỡng.

Ngày qua ngày, chim yến hàng (loài chim sống ở biển miền Trung và các đảo) miệt mài nhả dãi (nước bọt) thành những vòng tròn xoáy trôn ốc để xây nên những chiếc tổ xinh xắn mà nếu bị lấy đi, chim lại tiếp tục không nản làm lại tổ khác để duy trì nòi giống.

Tổ chim yến còn có tên dân dã là tai yến (vì tổ nom giống như tai người), còn trong y học cổ truyền và giao dịch kinh tế, nó được gọi là yến sào (yến: chim yến, sào: tổ). Tổ yến được khai thác làm hai đợt. Đợt thứ nhất vào tháng 3 trước khi chim đẻ trứng. Đợt thứ hai vào tháng 7-8 sau khi chim non rời tổ, tự bay và kiếm mồi. Chính việc khai thác hợp lý này đã tạo điều kiện thuận lợi cho đàn chim phát triển (dưỡng chim).

Tổ yến hình nôi tròn hoặc bầu dục, cong bán nguyệt, màu trắng xám, có khi màu hồng hoặc đỏ, to bằng nửa quả trứng vịt, dài khoảng 7 cm, rộng 5 cm, nặng độ 10 g. Đôi khi có những tổ to, dày, nặng khoảng 18-20 g mà người ta cho rằng đó là tổ do chim xây lần đầu, những lần sau làm lại tổ nhỏ dần và mỏng. Tổ yến khai thác về được chải sạch chất bẩn, nhặt hết lông tơ, rồi phân thành nhiều loại.

- Yến huyết có màu đỏ tươi, mép có viền trắng, được xếp vào loại thượng hạng. Loại yến này rất hiếm gặp, thường mỗi vụ thu hoạch chỉ được vài trăm tổ. Theo các nhà khoa học, tổ yến có màu đỏ là do vách đá nơi chim yến làm tổ có nhiều oxyde sắt.

- Yến quang hay yến bạch là tổ làm lại lần thứ hai, to dày, màu trắng trong, nặng 10-12 g, là loại một.

- Yến thiên màu trắng đục, xanh hoặc vàng, nặng 9-10 g, loại hai.

- Yến địa màu xám, tím hoặc đen nhạt, nặng 6-7 g, loại ba (tổ của chim già).

Ngoài ra, còn có tổ yến màu hồng, yến bài là tổ chưa làm xong hoặc bị vỡ, yến mao là tổ mới làm lần đầu, yến xiêm là tổ rất bẩn, dính đầy lông (ít được dùng).

Ngày qua ngày, chim yến hàng (loài chim sống ở biển miền Trung và các đảo) miệt mài nhả dãi (nước bọt) thành những vòng tròn xoáy trôn ốc để xây nên những chiếc tổ xinh xắn mà nếu bị lấy đi, chim lại tiếp tục không nản làm lại tổ khác để duy trì nòi giống.

Những năm qua, tổ yến và các sản phẩm từ tổ yến của Công ty Cổ Phần Yến Sào Nha Trang đã được xuất khẩu ra thị trường quốc tế, được khách hàng nước ngoài tín nhiệm như các thị trường Mỹ, Hồng Kông, Trung Quốc, và sắp tới sẽ là thị trường Úc, Canada, Nhật Bản. Hơn thế là Showroom Nest Art USA đã chính thức khai trương tại Mỹ, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình đưa Yến Sào Nha Trang đến với người tiêu dùng tại Mỹ!

CTCP Yến Sào Nha Trang.